Nederlandse bedrijven zetten AI in om de auditkwaliteit te verbeteren, terwijl ze strikte controle behouden, blijkt uit onderzoek.

Nieuw onderzoek laat een gestage adoptie van AI zien binnen accountants- en controlekantoren in Nederland, waarbij implementatie hand in hand gaat met governance, validatie en risicobeheersing

APELDOORN, 28 april 2026: Kunstmatige intelligentie raakt steeds verder ingebed in accountants- en controlepraktijken in Nederland. Daarbij kiest de sector voor een gestructureerde en weloverwogen aanpak van adoptie, blijkt uit nieuw onderzoek van IDC, gesponsord door Caseware.

Uit het wereldwijde IDC-onderzoek The Future of Audit and Accounting in the AI Era blijkt dat 66%* van de Nederlandse organisaties AI al heeft opgenomen in de strategie, het inzet binnen specifieke processen of werkt met actieve pilotprojecten.

62%* van de Nederlandse kantoren geeft aan AI-technologieën in de komende twee jaar te willen invoeren of verder uit te breiden, wat wijst op aanhoudende investeringen. Samen laten deze cijfers zien dat AI-adoptie in Nederland zich gestaag ontwikkelt, waarbij organisaties de stap zetten van eerste implementaties naar bredere integratie.

Een doordachte aanpak van adoptie

n Nederland ontwikkelt AI-adoptie zich met een duidelijke focus op structuur en beheersing.

Kantoren integreren AI in processen zoals data-analyse en controlewerkzaamheden, terwijl ze bewust een tempo aanhouden dat betrouwbaarheid en aansluiting op professionele standaarden waarborgt. In plaats van snelle opschaling ligt de nadruk op consistente, herhaalbare en controleerbare toepassing van AI.

De focus ligt daarmee niet alleen op hoe snel AI wordt ingevoerd, maar vooral op hoe deze wordt geïmplementeerd, beheerd en afgestemd op professionele normen.

“Organisaties in Nederland kiezen voor een doordachte benadering van AI-adoptie, waarbij de basis op orde moet zijn,” zegt David Marquis, Chief Executive Officer bij Caseware. “Dat betekent zorgvuldig nadenken over hoe AI wordt geïntegreerd in workflows, hoe uitkomsten worden gevalideerd en hoe professionele standaarden geborgd blijven naarmate het gebruik toeneemt. In een sector die draait om vertrouwen, heeft Caseware zich gericht op het bouwen van die sterke basis met het eerste domeinspecifieke platform dat end-to-end workflows optimaliseert. Zo kunnen organisaties AI met vertrouwen opschalen.”

Kwaliteit en professioneel oordeel blijven centraal

Het onderzoek laat zien dat Nederlandse kantoren een gebalanceerde kijk hebben op de inzet van AI.

Wereldwijd is 53%** van de respondenten het ermee eens dat AI-tools de kwaliteit van controles kunnen verbeteren. In Nederland ligt dat percentage op 30%*. Dit wijst op een sector die voorzichtig opschaalt en verwacht dat platforms eerst aantoonbaar bijdragen aan hogere kwaliteit.

Tegelijkertijd geeft 27%* aan dat AI-tools mogelijk het professionele oordeel kunnen ondermijnen. Dit onderstreept het belang van menselijke controle binnen controleprocessen. Deze dubbele houding laat een pragmatische benadering zien, waarbij kansen worden afgewogen tegen professionele verantwoordelijkheid.

Validatie van AI-output is vanzelfsprekend

Uit het onderzoek blijkt dat Nederlandse organisaties duidelijke verwachtingen hebben rondom validatie van AI-output.

60%* van de respondenten vindt dat accountants AI-uitkomsten altijd moeten controleren wanneer deze worden gebruikt voor professionele oordeelsvorming. Dit benadrukt het belang van verantwoordelijkheid binnen AI-ondersteunde processen.

Het laat zien dat AI wordt ingezet ter ondersteuning van het professionele oordeel, niet als vervanging daarvan.

Technologie- en AI-vaardigheden staan voorop

Op de vraag welke vaardigheid het belangrijkst wordt in een AI-gedreven toekomst, staat wereldwijd data-analyse en interpretatie op de eerste plaats (33%), gevolgd door technologie- en AI-vaardigheden (28%). In Nederland is dat omgekeerd.

Hier staat technologie- en AI-geletterdheid bovenaan met 32%, gevolgd door data-analyse en interpretatie met 26%. Kritisch denken en ethiek, governance en toezicht liggen in Nederland gelijk met de wereldwijde cijfers (respectievelijk 14%* en 13%*).

Nu AI steeds verder wordt geïntegreerd in controle- en assuranceprocessen, laten de Nederlandse resultaten zien dat de sector vooruitgaat met zowel ambitie als discipline: organisaties benutten de kansen van AI voor kwaliteit en efficiëntie, terwijl ze vasthouden aan de kernprincipes van toezicht, validatie en professioneel oordeel.

‍

‍Over het onderzoek:

The Future of Audit and Accounting in the AI Era is een IDC-onderzoek, gesponsord door Caseware, gebaseerd op een enquête uit december 2025 onder meer dan 1.000 beslissers binnen accountancy en controle in Australië, Canada, Duitsland, Nederland, het VK & Ierland en de Verenigde Staten.

* IDC Resource Map, Sponsored by Caseware, The Future of Audit and Accounting in the AI Era, #US54483126, april 2026.

** IDC InfoBrief, Sponsored by Caseware, The Future of Audit and Accounting in the AI Era, #US54248126-IB, februari 2026.